Sözde Durma Üzerine

Söz vermek… Dünyaya gelmeden Kâlu Belada, daha bedenimiz yaratılmadan ruhumuzun deneyimlediği eylem… Kainat yaratıldığından bu güne binlerce peygamber ruhlar aleminde verdiğimiz sözü hatırlatmak için gönderilmiş olsa da bizler bu sözün ne kadar farkındayız? Çocuklarımıza bu sözü öğretme görevi verilen biz ebeveynler bu sorumluluğu doğru şekilde yerine getirebiliyor muyuz? Bunun için ne kadar çaba harcıyoruz? Hayatımız boyunca çevremizdeki insanlara verdiğimiz sözleri hatırlayalım. Sözümüzü yerine getirdiğimizde veya getirmediğimizde neler hissediyoruz?

Söz verme, güven ve muhabbet temeline dayanır. Gerçekleştiremeyeceğimiz sözler verdiğimizde ciddi anlamda strese gireriz. Zürich Üniversitesinde yapılan bir araştırma da bunu onaylar nitelikte. Araştırmaya göre, sözünde durmamak dürüst olunmadığı için kişide duygusal karmaşaya neden oluyor .[1] Rabbimize verdiğimiz sözleri tutmadığımızda ve yaradılış amacımıza uygun yaşamadığımızda kimbilir ruhumuzda ne fırtınalar kopuyor? Sözümüzde durmadığımızda karşımızdakine değer vermediğimizi ve başka şeyleri onun önünde tuttuğumuzu göstermiş oluruz. California Üniversitesinde söz verilen kişiler üzerinde yapılan bir araştırmada üç farklı davranış incelenmiş: sözde durulması, sözde durulmaması ve söz verilenden daha fazla şey yapılması. Kişilerin tepkileri incelendiği zaman sözde durulmadığında öfke davranışı gözlenmiş. Araştırmanın ilgi çekici bölümü ise sözde durulması ve daha fazla performans sergilenmesi durumunda takdir açısından herhangi bir farklılık görülmemesi. [2] Belki insanlar için durum böyle olabilir ama Allah o kadar lütufkâr ki O’na verdiğimiz sözü yerine getirdiğimizde bize içinde sonsuz nimetler olan cenneti vadediyor .[3]

Çocukluk dönemi sözünde durmanın öğrenildiği en önemli dönemdir. Evlatlarımıza yaradılış gayemizi en doğru şekilde anlatmak ve buna uygun yaşamasını sağlamak hepimizin sorumluluğudur. Yaptığımız her davranış bizce önemsiz gibi görünse de çocuk eğitimi açısından etkili olabileceği unutulmamalıdır. Örneğin; “Dersini bitirirsen seninle sinemaya gideriz” diye söz verip, çocuk derslerini bitirdiğinde bu sözümüzde durmazsak çocukta şöyle bir algı oluşabilir: “Demek ki bir şeyi yapacağımı söylesem de yapmayabilirim” veya “Annem ya da babam bana değer vermiyor, beni sevmiyor. Ona güvenmemeliyim”. Böyle bir düşünce kalıbı ileriki yaşlarda çocuğun ebeveynlerinin sözünü dinlememesine, onları ertelemesine ve verdiği sözlerde durmamasına sebebiyet verebilir. Zaten kullara verdiği söze vefalı olmayı öğrenemeyen, Allah’a ne kadar vefalı olabilir ki?

Psk. Şerife Zehra Yiğit

 

[1] University of Zurich. (2009, 10 Aralık). Brain activity exposes those who break promises. ScienceDaily. 19 Aralık, 2014 te www.sciencedaily.com/releases/2009712709120912115.htm sitesinden alınmıştır.

[2] Ayelet Gneezy&Nicholas Epley. (2014, 8 Mayıs). Worth Keeping but Not Exceeding: Asymmetric Consequences of Breaking Versus Exceeding Promises. Social Psychological and Personality Science.

[3] Bakara Suresi- 40. Ayet. Feyz’ul Furkan.