SİYATİK

Siyatik, sırttan kalçaya ve bacağa doğru uzanan siyatik sinir ve dalları boyunca yayılan ağrıya verilen isimdir. Siyatik sinir, vücuttaki en uzun sinirdir. Omurilikten kalça bölgesine ve her iki bacağın arkasına doğru uzanır. Siyatik bir belirtidir, bir bozukluk değildir.Siyatik sinir boyunca yayılan ağrı bu sinire ait bir problemi gösterir.Sebebine bağlı olarak siyatik ağrısı çok rahatsız edici olabilir ve kendi seyrinde birkaç ay sürebilir. Bazı özbakım tedbirleriyle siyatik hafifletilebilir.

Bel bölgesinden kalçaya ve bacağın arkasına doğru yayılan ağrı siyatiğin en önemli belirtisidir. Sinirin geçtiği herhangi bir yerde rahatsızlık olabilse de genellikle ağrı belirli bir yol izler. Ağrı değişkendir. Bazen hafif, bazen keskin, bazen yanma şeklinde bazen de dayanılmaz olabilir. Kimi kez de elektrik şoku verilmiş gibi hissedilebilir. Öksürmekle ya da hapşırmakla veya uzun süre oturmakla belirtiler artabilir. Genellikle sadece bir bacak etkilenir.

Belirtiler:

1-Ağrı

2-Kas güçsüzlüğü ya da uyuşukluk: Bacağın bir tarafında ağrı diğer tarafında uyuşma olabilir.

3-Karıncalanma ya da iğne batma hissi bacakta ya da parmaklarda olabilir.

4-İdrar kesesi ya da dışkılamada kontrol kaybı: Bu belirti ortaya çıkmışsa acil olarak doktora gitmek gerekir.

Hafif siyatik genellikle zamanla ve sabırla kendiliğinden geçer. Bir haftadan uzun sürerse, gittikçe kötüleşirse, ani olarak ortaya çıkmışsa ya da trafik kazası gibi bir travma sonrası oluşursa, idrar ve gaitayı tutamama ile beraberse hemen doktora başvurmak gerekir.

Nedenleri

Genellikle bel omurları arasındaki sinir kökünün basısı ile olur. Bunun da en sık sebebi bel fıtığıdır. Omurları birbirinden ayıran kıkırdak yapılara disk denir. İçi jel benzeri yumuşak bir madde ile doludur ve hareket esnasında omurganın hareketli olmasını sağlar.Eğer diskin dış kısmı yırtılırsa içindeki jel benzeri madde dışarı doğru taşar ve sinir kökünü sıkıştırır. Böylece bel, kalça ve bacakta ağrı hissedilir. Bel fıtığı dışında şu nedenlerle de siyatik oluşabilir:

1-Lomber spinal stenoz: Omurgadaki bazı omurların daralmasıdır. Daralma sinirleri sıkıştırabilir.

2-Spondilolistesis:Bir omur kemiğinin diğeri üzerinden kayarak çıkıntı yapmasıdır. Siyatik sinire baskı yapabilir.

3-Piriformis sendromu: Bel bölgesinden başlayıp uyluk üst kısmına uzanan piriformis kasının kasılması ve siyatik sinire baskı uygulaması ile oluşur. Bazı trafik kazaları, uzun süre oturur pozisyonda kalma ve düşmeler sebep olabilir.

4- Omurga tümörleri: Omurilikten kaynaklanan tümörler büyüdükçe siyatik siniri sıkıştırabilir.

5-Travma: Kazalar, düşmeler sinir köklerini zedeleyebilir.

Risk Faktörleri:

Yaş:40’lı yaşlara gelindiğinde disklerdeki bozulmalar siyatik ağrısı ile sonuçlanabilir.

Meslek:Sırtı bükülmek zorunda bırakan işler, ağır yük taşımak, şoförlük gibi uzun süre oturmayı gerektiren meslekler siyatiğe eğilimi arttırır.

Uzun süre oturma: Sürekli oturanlar ya da pasif yaşam şekli olanlar vücutça aktif olanlara göre daha risklidir.

Diyabet: Sinirlerin harabiyetine neden olan bir hastalıktır.

Genellikle siyatik, kendiliğinden iyi olan bir durum olsa da bazen kalıcı sinir hasarı olabilmekte, bu da bacakta his kaybına, hareket kaybına veya mesane, barsak kontrolünün kaybına yol açabilmektedir.

Ağrılar 1 aydan uzun sürüyor ya da çok şiddetli ise aşağıdaki testlerin yapılması faydalı olabilir:

1-Omurga filmi

2-MR:Magnetik rezonans

3-BT:İlaçlı tomografi

Tedavide değişimli sıcak-soğuk uygulamalar, germe egzersizleri ve bazı ilaçlar kullanılır. Ayrıca, fizik tedavi özellikle bel fıtığında önemli rol oynar.

Duruşu düzeltmek, sırt kaslarını güçlendirmek için egzersizler yapmak gereklidir. Ağrı kesiciler ve kas gevşeticiler ağrının azaltılmasına yardımcı olur. Eğer giderek artan ve tedaviye rağmen geçmeyen ağrı, kas zayıflığı ya da idrar-gaita kaçırma varsa cerrahi yöntemler düşünülebilir.

Dinlenmenin yanı sıra ağrıyı başlatan sebeplerden uzak durmak, günde birkaç kere ağrıyan bölgeye 20 dakika süreyle havlu içinde buz koymak, ağrı başladıktan 2-3 gün sonra sıcak uygulama yapmak, 30 saniye boyunca bel bölgesine germe egzersizleri uygulamak faydalı olur.

Düzenli egzersiz yapmak, bisiklet çevirmek, aerobik yapmak sırt problemlerinden kurtulmak için önerilebilir.

Akupunktur, masaj, hipnoz gibi alternatif tedavi yöntemleri faydalı olabilir.

Düzenli egzersiz yapmak, oturarak çalışanlar için düzgün oturuş pozisyonuna sahip olmak, ayakta dururken, ağır kaldırırken hatta uyku esnasında nasıl davranılacağının farkında olmak, siyatikten korunmak için çok önemlidir.

AFİYET HANIMLAR DERNEĞİ