MENOPOZ

Menopoz, son adetten sonraki 12 aylık döneme verilen isimdir ve üremenin sonudur.Aslında bir hastalık değil, doğal bir süreçtir.Buna rağmen fiziksel ve duygusal belirtileriyle menopoz, uykunuzun bölünmesine, enerjinizin azalmasına, üzüntü ve tükenmişlik duygularına neden olabilir.Hastalık olmamasına rağmen çok ciddi belirtilere neden oluyorsa tedavi yapılması gerekebilir.

Menopoza ulaşıncaya kadar aylar ya da yıllar içinde şu belirtiler ortaya çıkabilir: Düzensiz adetler, üremenin azalması, vajinal kuruluk, ateş basması, uyku bozuklukları, duygu durumunda dalgalanmalar, karın bölgesindeki yağlanmanın artması, saçların incelmesi, meme dolgunluğunun azalması.Ayrıca menopoza tam olarak girdikten sonra gelen her vajinal kanama ciddi bir belirti olabilir ve doktora gitmeyi gerektirir.

Menopozun Sebepleri

1-Üreme hormonlarının azalması: 30’lu yaşların sonlarına gelindiğinde yumurtalıklar daha az östrojen ve progesteron üretmeye başlarlar.Her ay daha az yumurta olgunlaşmaya başlar ve yumurtlama daha seyrek oluşur.Bunlar 40’lı yaşlarda daha belirgin hale gelir ve artık adetler daha kısa ya da uzun, daha seyrek ya da daha sık, daha çok kanamalı ya da tam tersi olmaya başlar, yani eski adet düzeni değişmeye başlamıştır.Yumurta üretimi tamamen bitene kadar böylece devam eder.Üretim bitince adetler de bitmiş olur.

2-Histerektomi: Sadece rahmin alınması kadını menopoza sokmaz çünkü yumurtalıklar yumurta ve hormon üretmeye devam eder.Ancak adet görülmez.Rahimle birlikte yumurtalıklar da alınırsa hiçbir geçiş dönemi olmadan direk menopoza girilir.

3-Kemoterapi veya radyoterapi: Kanser tedavileri menopozu tetikleyebilir.

4-Primer over yetmezliği: %1 kadın menopoza 40 yaşından önce girer. Yumurtalıklar üreme hormonlarını yeterli seviyede üretemezlerse erken yaşta menopoza girilmiş olur.Sebebi tam bilinmemekle birlikte genetik faktörler ya da bağışıklık sistemi ile ilgili hastalıklar suçlanmaktadır.

Menopozdan sonra birçok kronik hastalık ortaya çıkabilir.Çünkü üreme hormonlarının organlar üzerinde koruyucu etkileri ortadan kalkmıştır:

1-Kalp-damar hastalıkları: Östrojen seviyesi azalınca kalp-damar hastalığı riski artmaya başlar.

2-Osteoporoz: Menopoz sonrası ilk yıllarda kemik yoğunluğu hızlı bir şekilde azalır.Özellikle kalça ve omurgada kırık riski artar.

3-İdrar kaçırma: Vajina ve idrar yollarındaki elastikiyet kaybolduğu için ani ve sık idrar yapma isteği ve bunun sonucunda idrar kaçırma ya da öksürme, gülme, ağır kaldırma sonrası idrar kaçırma ortaya çıkabilir.Çeşitli egzersizlerle bu bölgedeki kasları güçlendirerek ve uygun kişilerde östrojen içeren vajinal kremler kullanarak bu problem azaltılabilir.

4-Kilo alma: Bu dönemde birçok kadın kilo alır.Günlük 200-400 kalori daha az almak ve daha fazla egzersiz yapmak kilo artışını önleyecektir.

Menopoz tanısı konurken FSH ve östradiol denilen hormonların düzeylerinden de faydalanılır. FSH yükselirken östradiol düşer.Bazen tiroid bezinin az çalışması da menopoz benzeri belirtiler yapabileceğinden TSH hormonuna da bakmak gerekebilir.

Tedavi

Menopoz doğal bir süreç olduğundan tedavisi yoktur.Ancak ateş basmaları çok yoğunsa uygun kişilerde düşük doz östrojen ya da antidepresan tedavisi denenebilir.Ayrıca tetikleyici şeyleri (acılı-baharatlı yiyecekler, sıcak hava gibi) bulup bunlardan kaçınmak ya da düzenli egzersiz yapmak ateş basmalarını azaltabilir.Uyku düzensizliği varsa kafeinli içeceklerden sakınmak, derin nefes alıp verme gibi gevşeme tekniklerini öğrenip uygulamak yararlıdır.

Vajinal kuruluk ve idrar problemleri için fitil ya da krem şeklinde ilaçlar kullanılabilir.Kegel egzersizleri denen ve genital bölgeyi saran kasları güçlendiren egzersizler de idrar kaçırma sorununu çözmeye yardımcı olur.

Meyve, sebze, tam tahıl ağırlıklı beslenmek, doymuş yağ ve şekerden uzak durmak, gerekiyorsa kalsiyum desteği almak iyi olur.

Sigara birçok hastalığa neden olması yanında erkan menopoz, ateş basmalarını artırmak gibi problemlere de yol açar.Yaşlanmanın getirdiği sorunları azaltmak için hergün 30 dakika orta yoğunlukta fiziksel aktivite yapmak gerekir.