Kur'an-ı Kerim Ve Hadis-i Şeriflerde İlmin Ve Âlimin Önemi

DSC_3359

“Ey iman edenler! Size” meclislerde yer açın” denilince yer açın ki Allah da size genişlik versin. Size “kalkın” denilince de kalkın ki Allah sizden inananları ve kendilerine ilim verilenleri derecelerle yükseltsin. Allah yaptıklarınızdan hakkıyla haberdardır.”(Mücadele suresi 11)

Bu ayet, ilmin fazileti ve âlimlerin üstünlüğü hakkındaki açık delillerdendir. Bu konuda birçok hadis-i şerif de vardır. Bir kaç örnek verecek olursak;

İlmin faziletine dair:

Deylemi, Ümmühani(r.anha)’dan naklediyor: ”Peygamber(s.a.v.) buyurmuştur ki: ”İlim benim ve benden önceki peygamberlerin mirasıdır.”

Ahmed b. Hanbel ve İbnü Hıbban , Ebu’d-Derda(r.anh)’dan naklediyor: Peygamber(s.a.v.) buyurmuştur ki: ”Her kim bir yola girer ve onda ilim taleb ederse, Allah-ü Teala onu cennet yollarından bir yola götürür  ve melekler ilim taleb edenlere sanatlarından hoşlandıklarından dolayı kanat gererler. Alimler, peygamberlerin varisleridir. Peygamberler ne dinar nede dirhem miras bırakmadılar.Ancak ilim miras bıraktılar.Şu halde o ilmi alan, büyük bir pay almış olur.”

Deylemi, Hz.Ali(r.anh)den naklediyor: ”Kendisinden istifade edilen âlim bin âbidden daha hayırlıdır.”

Hatıb, İbnü Ömer(r.anh.)den naklediyor: ”Âlimlerin mürekkebi, şehidlerin kanıyla tartıldı da ondan ağır geldi.”

İlmin edebi, onunla amel etmenin gerektiğine dair:

Taberani, Ebu Hüreyre(r.anh)den naklediyor: ”İlim elde edin ve ilim için kararlılık ve vakar da öğrenin. Kendisinden ilim öğreneceğiniz kimseye karşı mütevazı olun.”

Ebu’d-Derda(r.anh.)den naklediliyor: ”Öğrenmek istediğinizi öğrenin, fakat bildiğinizle amel etmediğiniz müddetçe ilmin size hiçbir faydası olmaz.”

Enes(r.anh.)den: “İlimden istediğinizi öğrenin. Fakat amel etmedikçe vallahi ilim toplamakla sevap elde edemezsiniz.”

Âlimlerin değeri ve onlara hürmet etmeye dair:

Hatib, Cabir(r.anh.)den naklediyor: ”Âlimlere ikram ediniz. Çünkü onlar Peygamberlerin mirasçılarıdır. Kim onlara ikram ederse Allah ve Resulü’ne ikram etmiş olur.”

Ubade b.Samit(r.anh.)den: ”İlim amelden hayırlıdır, dinin kuvvetlenmesi ise takva iledir. Alim, az da olsa ilmi ile amel edendir.”

Darimi, Hz.Ali(r.anh.)den naklediyor:” Size mükemmel bir fakihi haber vereyim mi? Allah’ın rahmetinden insanların ümidini kesmeyen ve merhametinden onları ümitsizliğe düşürmeyen, Allah’ın tuzağından onları emin kılmayan ve dünyaya rağbet için Kur’an’ı bırakmayan kimsedir. Haberiniz olsun ki ne anlaşılmayan bir ibadette, ne de üzerinde düşünülmeyen bir ilimde hayır yoktur.”

İlmin olmayışı veya kötüye kullanılmasına dair:

Buhari, Müslim, Nesai, İbnü Ömer(r.anh.)den naklediyor: ”Allah-ü Teala, ilmi kullardan soyup almak suretiyle çekip almaz. Ancak ilmi, alimleri almak suretiyle ortadan kaldırır. Allah hiçbir alim bırakmayınca da, insanlar bir takım cahil başlar edinirler ve onlara sorular sorarlar, onlar da ilimsiz fetva verirler. Bu yüzden de hem kendileri saparlar hem de başkalarını saptırırlar.”

Taberani, İbnü Mesud(r.anh.)’dan naklediyor: ”Eğer bir kimseye Allah-ü Teala bir ilim vermiş de o da onu gizlemişse, kıyamet günü Allah-ü Teala da ona ateşten bir gem vurur.”

Tirmizi, İbnü Ömer(r.anh.)den naklediyor: ”Her kim Allah’tan başkası için ilim elde ederse, cehennemdeki yerine hazırlansın.”

İlmin ve âlimlerin gerek fazileti ve gerekse musibeti hakkında hadis kitaplarında daha pek çok hadis-i şerif mevcut bulunmaktadır. Bütün bunlardan anlaşılan husus ise, ilmin amelden fazilet ve meziyet bakımından üstün olması ve Allah’ın katında yüksek derecelere ulaşan âlimlerin, kendilerini ilme verip ilmi ile amel eden âlimler olmasıdır. Ayet-i kerimenin sonundaki “Ve Allah bütün amellerinizden hakkıyla haberdardır.”cümlesi esasen ilimle kastedilenin amel olduğunu ifade etmekte ve ilme saygı göstermeyenleri uyarmaktadır.

İlmin insanı ulaştıracağı hedef ise bize Zümer suresi 9. Ayet-i kerimede şöyle beyan ediliyor: ”Yoksa geceleyin secde ederek ve kıyamda durarak ibadet eden, ahiretten çekinen ve Rabbinin rahmetini dileyen kimse(o inkarcı gibi)midir?(Resulüm)De ki: Hiç bilenlerle bilmeyenler bir olur mu? Doğrusu ancak akıl sahipleri bunları hakkıyla düşünür.”

Allah-ü Teala’dan zahirimizi ve batınımızı ilim ve ilhamlarla nurlandırmasını ve bizi övgüye layık görülen bilenlerden kılmasını, kötülenmiş bilmeyenlerden kılmamasını niyaz ederiz.

Fahrunnisa Nur