İlk Yardım-2

ZEHİRLENMELERDE İLK YARDIM

Sindirim Yoluyla Zehirlenmeler

En sık rastlanan zehirlenme yoludur. Sindirim yoluyla alınan zehirler genellikle ev ya da bahçede kullanılan kimyasal maddeler, zehirli mantarlar, bozuk besinler, ilaç ve aşırı alkoldür.

  • Bilinç kontrolü yapılır,
  • Ağız zehirli madde ile temas etmişse su ile çalkalanır, zehirli madde ele temas etmişse el sabunlu su ile yıkanır,
  • Yaşam bulguları değerlendirilir. Kusma, bulantı, ishal gibi belirtiler değerlendirilir,
  • Kusturulmaya çalışılmaz, özellikle yakıcı maddelerin alındığı durumlarda hasta asla kusturulmaz,

Solunum Yoluyla Zehirlenmeler

Zehirli maddenin solunum yolu ile alınmasıyla oluşur. Genellikle karbonmonoksit (tüp kaçağı şofben, bütan gaz sobaları)lağım çukuru veya kayalarda biriken karbondioksit, havuzlarda kullanılan klor, yapıştırıcılar, boyalar ve ev temizleyicileri gibi maddeler ile oluşur.

  • Hasta temiz havaya çıkarılır ya da cam ve kapı açılarak ortam havalandırılır,
  • Yaşamsal belirtiler değerlendirilir (ABC),
  • Yarı oturur pozisyonda tutulur,
  • Bilinç kapalı ise koma pozisyonu verilir,
  • Tıbbi yardım istenir (112),
  • İlk yardımcı kendini ve çevresini korumak için gerekli önlemleri almalıdır,

Cilt Yoluyla Zehirlenmeler

  • Yaşam bulguları değerlendirilir,
  • Ellerin zehirli madde ile teması önlenmelidir,
  • Zehir bulaşmış giysiler çıkartılır,
  • 15-20 dakika boyunca deri bol suyla yıkanmalıdır,
  • Tıbbi yardım istenir (112).

HAYVAN ISIRMALARINDA İLK YARDIM

  • Hafif yaralanmalarda yara 5 dakika sabun ve soğuk suyla yıkanır,
  • Yaranın üstü temiz bir bezle kapatılır,
  • Ciddi yaralanmada yaraya temiz bir bezle basınç uygulanarak kanama durdurulmalıdır,
  • Derhal tıbbi yardım istenmeli (112),
  • Hasta, kuduz – tetanos aşısı için uyarılmalıdır,

Arı Sokmaları

Yaralı bölge yıkanır. Görülüyorsa arının iğnesi çıkarılır. Soğuk uygulama yapılır. Ağız içinden soktuysa buz emmesi sağlanır. Ağız içi sokmalarında ve alerji hikâyesi olanlarda tıbbi yardım istenir.

Yılan Sokmaları

Dinlenmesi sağlanır. Yara su ile yıkanır. Yaraya yakın baskı yapacak eşyalar çıkarılır(yüzük, bilezik). Yara baş ve boyunda ise yara çevresine baskı uygulanır

Kol ve bacaklarda ise yara üstünden bandaj(turnike değil). Soğuk uygulama yapılır. Yara üzerine girişim yapılmaz. Yaşamsal bulgular izlenir. Tıbbi yardım istenir

Deniz Canlıları Sokmaları

Yaralı bölge hareket ettirilmez. Batan diken varsa ve görünüyorsa çıkartılır. Etkilenen bölge ovulmamalı. Sıcak uygulama yapılmalıdır

GÖZE CİSİM KAÇMASINDA İLK YARDIM

 Batmış ya da metal cisim kaçmışsa; gerekmedikçe hasta kımıldatılmaz, göze hiçbir şekilde dokunulmaz, tıbbi yardım istenir, hastanın göz uzmanlık dalı olan bir sağlık kuruluşuna gitmesi sağlanır.

KULAĞA CİSİM KAÇMASINDA İLK YARDIM

Kesinlikle sivri ve delici bir cisimle müdahale edilmemelidir. Su değdirilmemelidir. Tıbbi yardım istenmelidir (112).

BURNA CİSİM KAÇMASINDA İLK YARDIM

  • Burun duvarına bastırarak kuvvetli bir nefes verme ile cismin atılması sağlanmalıdır,
  • Çıkmazsa tıbbi yardım istenmelidir (112).
Necmiye Göktaş
Kaynak: Sağlık Bakanlığı Umke- İlk yardım