Çocuklarda Çevre Bilinci           

Yaşanabilir bir çevre oluşturmak ve bunu yeni nesiller aracılığıyla devam ettirmek dünya üzerinde yaşayan her bireyin görevidir. Zira içinde yaşanılan çevrenin korunması ve daha güzel hale getirilmesi, canlıların yaşamını sağlıklı bir şekilde sürdürebilmesi açısından oldukça mühimdir. Birçok alanda olduğu gibi çevre bilinci oluşturma eğitimine de öğrenmenin çok hızlı gerçekleştiği okul öncesi dönemde başlanması gerekmektedir. Bu konuda ebeveynlere ve eğitimcilere büyük görev düşmektedir.

İnsanı motive eden en önemli dinamiklerin başında gelen dinin emir ve tavsiyeleri bu hususta kullanmak çevre bilinci oluşturmada olumlu katkı sağlar. Bir hayat nizamı olan İslam, çevre ahlakı ve bilinci konusunda çeşitli yönlendirmelerde bulunmuştur. Çocuklara bu tavsiyeleri Efendimizin hayatından örnekler vererek yaşlarına ve algılarına uygun şekilde aktarmak etkili olacaktır. “Kim ağaç dikiminde bulunursa, onun için ağaçtan hâsıl olan ürün miktarınca Allah sevap yazar”[1] ve Bir Müslüman, bir ağaç diker veya ekin eker de ondan bir kuş, insan veya herhangi bir hayvan yerse, bu onun için sadaka sayılır.”[2] hadis-i şerifleri İslam dininin doğanın korunmasına verdiği önemi göstermektedir. Bu sebeple çocuklarımızı bu ahlaki çerçevede yetiştirmek hepimizin görevidir.

Çocuklara çevrenin neden korunmasının ve daha iyi bir hale getirilmesinin neden gerek olduğu ifade edilmelidir. Yaşadığı dünyayı kendinden sonra başka insanların da kullanacağı belirtilerek sorumluluk hissi oluşturulmalıdır. Çocukların beton duvarlar arasına kapanıp kaldığı günümüzde onlara toprağa dokunma, çiçekleri koklama imkânı tanımak, birlikte fidan dikme şenliklerine katılarak tabiatla iç içe olabilmelerini sağlamak doğayla derin bir bağ oluşturulmasında tesirli olacaktır. Bitki ve hayvanlara zarar verilmemesi gerektiği, onların da canlı varlıklar olduğu hikâye, masal ve belgeseller vasıtasıyla aktarılmalıdır. Bilindiği gibi çocuk eğitiminde model olma çok önemli ve etkilidir. Çocuklar söylenenlerden ziyade şahit olduğu davranışları hayatlarına tatbik etme eğilimindedirler. Bu sebeple doğru bir çevre bilinci oluşturma noktasında da çocukların ebeveynlerinin davranışlarını sürekli gözlemlediği göz önünde bulundurularak hareket edilmelidir. Örneğin evinde su, elektrik tasarrufu yapıldığını ve hiçbir şeyin israf edilmemeye çalışıldığını gören çocuk otomatik olarak bu davranışları tekrarlayacaktır. Çevreyi kirletmemeye özen gösteren, cam, plastik, kâğıt gibi atıkları biriktirerek geri dönüşüme katkı sağlayan ailelerin çocukları diğerlerine nazaran çok daha bilinçli olacaktır. Bu yüzden öncelikle bizler iyi birer doğa dostu olarak evlatlarımıza güzel örnek teşkil etmeliyiz.

Psk. Şerife Zehra Yiğit

[1] Ahmet b. Hanbel-Müsned : 5/415

[2] Buharî, el-Hars ve`l-müzâra, Müslim, Müsakaat, H.No:  12